Dla wielu początkujących kolekcjonerów rozpoznanie, czy mają do czynienia z wartościową grafiką ręczną, litografią, czy tylko odbitką z drukarki, to nie lada wyzwanie. Czasem różnica jest subtelna, ale ma ogromne znaczenie — zarówno dla wyceny, jak i decyzji zakupowych. W tym poradniku pokażemy Ci najważniejsze cechy pozwalające odróżnić te techniki.
Czym różni się litografia, grafika ręczna i druk?
- Grafika ręczna – stworzona ręką artysty przy użyciu narzędzi takich jak pióro, ołówek, węgiel itp. Każda sztuka jest unikalna.
- Litografia – odbitka wykonana metodą graficzną z kamienia lub płyty metalowej. Często występuje w limitowanych nakładach, podpisana i numerowana.
- Druk offsetowy/cyfrowy – reprodukcja, zwykle masowa, o niższej wartości kolekcjonerskiej.
Na co zwracać uwagę przy analizie?
🔬Struktura i faktura papieru
- Grafika ręczna często zostawia ślady nacisku, nieregularne kreski, zmienną intensywność tuszu.
- Litografia – delikatna struktura, czasem można wyczuć tłoczenie krawędzi płyty.
- Druk cyfrowy – całkowicie płaski, brak fizycznych różnic na powierzchni.
🔢 Podpis i numeracja
- Grafiki artystyczne mają zwykle odręczny podpis ołówkiem pod obrazem.
- Numeracja np. „12/100” oznacza 12. odbitkę z 100 (co sugeruje litografię lub serigrafię).
- Brak podpisu, wydrukowany podpis = sygnał, że to tylko kopia.
🔍 Obserwacja przez lupę
- Grafika ręczna → nieregularne linie, brak powtarzalności.
- Litografia → brak rastrowania, lekko porowata struktura.
- Druk cyfrowy → widoczne punkty rastrowe (kropki CMYK).
Ramy i passe-partout – nie daj się zwieść
Wielu sprzedawców oprawia współczesny druk w elegancką ramę, by nadać mu pozory „antyku”. Nie oceniaj po ramie – liczy się treść i technika. Warto poprosić o zdjęcia z bliska, pod kątem oraz bez szyby.
🔗 Sprawdź nasz artykuł: Jak określić wartość antyku
Gdzie weryfikować oryginalność grafik?
- Sprawdź katalogi artystów – wielu z nich ma opisane serie i numeracje
- Zapytaj w grupach kolekcjonerskich – np. na Facebooku lub forach
- Porównaj z aukcjami z historią sprzedaży (np. OneBid, Allegro Kolekcje)
Podsumowanie
Rozróżnienie między grafiką ręczną, litografią a drukiem cyfrowym to cenna umiejętność, którą rozwija się z czasem. Warto inwestować w lupę, wiedzę i… cierpliwość. Im więcej obejrzysz przykładów, tym łatwiej będzie Ci rozpoznać, co masz przed oczami.